Miyomlar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Miyom tanısı duymak çoğu kadında endişe yaratır; oysa miyomlar üreme çağındaki kadınlarda en sık rastlanan iyi huylu rahim kitleleridir ve büyük bölümü hiçbir şikâyete yol açmaz. Aşağıda muayenede en çok sorulan başlıkları bir araya getirdik.

Miyom Nedir?

Miyom, rahim duvarındaki düz kas hücrelerinden köken alan iyi huylu bir kitledir. Tıp dilinde leiomyom ya da fibroid olarak da adlandırılır. Boyutu birkaç milimetreden, nadiren karnı belirgin şekilde büyütecek ölçülere kadar değişebilir. Tek olabileceği gibi, aynı rahimde birden çok miyom da bulunabilir.

Ne Sıklıkta Görülür, Neden Oluşur?

Miyomlar üreme çağındaki kadınlarda oldukça yaygındır ve sıklığı yaşla birlikte artar. Oluşum nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte östrojen ve progesteron hormonlarının büyümelerinde rol oynadığı, ayrıca genetik yatkınlığın etkili olduğu kabul edilir. Ailede miyom öyküsü, erken yaşta adet görmeye başlama ve obezite gibi etkenler sıklıkla ilişkilendirilen faktörler arasındadır.

Hangi Belirtilere Yol Açar?

• Adet kanamalarının fazla, uzun süreli veya pıhtılı olması
• Kanamaya bağlı halsizlik ve kansızlık
• Kasıkta baskı, dolgunluk veya ağrı hissi
• Sık idrara çıkma, mesanenin tam boşalmadığı hissi
• Kabızlık ya da bağırsak baskısı
• Cinsel ilişkide rahatsızlık
• Bazı yerleşimlerde gebe kalmakta güçlük veya tekrarlayan gebelik kaybı

Şikâyetlerin varlığı miyomun boyutundan çok yerleşim yeriyle ilgilidir; küçük ama rahim iç boşluğuna komşu bir miyom, büyük ve dışa doğru büyüyen bir miyomdan daha fazla kanamaya yol açabilir.

Yerleşim Yeri Neden Önemli?

Miyomlar rahim duvarındaki konumlarına göre üç ana grupta incelenir. Rahim iç boşluğuna doğru büyüyen submüköz miyomlar kanama ve gebe kalma güçlüğüyle daha çok ilişkilidir. Kas tabakası içinde yer alan intramural miyomlar, boyutlarına göre kanama ve baskı şikâyetleri yapabilir. Rahmin dış yüzeyinden dışa doğru büyüyen subseröz miyomlar ise daha çok komşu organlara baskı bulguları verir. Tedavi planı bu ayrım gözetilerek yapılır.

Nasıl Tanı Konur?

Tanı çoğunlukla jinekolojik muayene ve ultrasonografi ile konur. Rahim iç boşluğunun ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğinde rahim içine sıvı verilerek yapılan ultrasonografi ya da histeroskopi kullanılabilir. Çok sayıda veya büyük miyomda, cerrahi planlamayı netleştirmek için manyetik rezonans görüntüleme istenebilir. Kanama şikâyeti olan hastalarda ayrıca kan sayımı ve gerektiğinde rahim içinden doku örneklemesi yapılabilir.

Her Miyom Ameliyat Gerektirir mi?

Hayır. Şikâyete yol açmayan, kansızlık yapmayan ve gebelik planını etkilemeyen miyomlarda çoğu zaman belirli aralıklarla takip yeterlidir. Tedavi kararı; şikâyetlerin günlük yaşamı ne ölçüde etkilediğine, miyomun yerleşimine ve boyutuna, kadının yaşına ve çocuk isteğine göre birlikte verilir.

Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

• İzlem: Şikâyet yoksa düzenli muayene ve ultrasonografi ile takip
• İlaç tedavileri: Ağırlıklı olarak kanamayı ve şikâyetleri kontrol altına almaya yönelik seçenekler; ilaç ve süre hekim tarafından belirlenir
• Histeroskopik miyomektomi: Rahim iç boşluğuna uzanan miyomların kesi yapılmadan, rahim ağzından girilerek çıkarılması
• Laparoskopik veya açık miyomektomi: Rahim korunarak miyomun çıkarılması; çocuk isteği olan kadınlarda öncelikli seçenektir
• Histerektomi: Şikâyetleri süren, çocuk isteği bulunmayan ve diğer yöntemlerin uygun olmadığı seçilmiş hastalarda rahmin alınması

Miyomektomi sonrası yeni miyom gelişebileceğini ve tekrarlama olasılığının bulunduğunu bilmek, beklentilerin gerçekçi olması açısından önemlidir.

Miyom Gebeliği Etkiler mi?

Miyomu olan kadınların çoğu sorunsuz şekilde gebe kalır ve gebeliğini tamamlar. Ancak rahim iç boşluğunu belirgin biçimde bozan miyomlar gebe kalmayı ve gebeliğin sürdürülmesini güçleştirebilir. Gebelikte miyomlar büyüyebilir ve içlerinde dolaşım bozukluğuna bağlı ağrı gelişebilir; bu durum çoğunlukla dinlenme ve ağrı kontrolüyle yönetilir. Miyomun yeri, doğum şekline ilişkin kararı da etkileyebilir.

Kansere Dönüşür mü?

Miyomların kötü huylu bir tümöre dönüşmesi çok nadir bir durumdur. Bununla birlikte hızlı büyüyen, menopoz sonrasında büyümeye devam eden veya görüntülemede alışılmadık özellikler taşıyan kitleler daha dikkatli değerlendirilir. Bu nedenle takip aralıklarına uymak önemlidir.

Menopozda Ne Olur?

Menopozla birlikte hormon düzeyleri azaldığı için miyomlar genellikle küçülür ve kanama şikâyetleri ortadan kalkar. Menopoz sonrasında ortaya çıkan herhangi bir kanama ise miyoma bağlanmadan önce mutlaka araştırılmalıdır.

Beslenme ve Yaşam Tarzı Miyomu Etkiler mi?

Bugün için miyomları eritmesi kanıtlanmış bir besin, bitkisel karışım ya da diyet bulunmamaktadır. Bununla birlikte uygun kilonun korunması, sebze ve tam tahıl ağırlıklı bir beslenme düzeni, düzenli fiziksel etkinlik ve kansızlık varsa demir eksikliğinin uygun şekilde giderilmesi genel sağlık açısından değerlidir. İnternette dolaşan "miyom eritici" ürünlere yönelmek, tanı ve takibin gecikmesine yol açabileceği için önerilmez.

Miyom Ameliyatı Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

İyileşme süresi ameliyatın kapalı ya da açık yapılmasına, çıkarılan miyomun sayısına ve yerleşimine göre değişir. İlk dönemde ağır kaldırmaktan kaçınmak, hekimin belirttiği süre boyunca cinsel ilişkiye ara vermek ve önerilen kontrollere gelmek gerekir. Rahim duvarına derin müdahale yapılan hastalarda, sonraki bir gebelikte doğum şekli bu duruma göre planlanır; bu nedenle ameliyat raporunuzu saklamanız önemlidir.

Ne Zaman Başvurmalı?

• Adet kanamasının giderek artması, pıhtılı hâle gelmesi veya yedi günden uzun sürmesi
• Halsizlik, çarpıntı, nefes darlığı gibi kansızlık belirtileri
• Kasıkta artan baskı hissi veya karında büyüme
• Ani başlayan, şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı
• Menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan herhangi bir kanama

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için mutlaka bir hekime başvurunuz.