Smear (Pap Smear) Testi

Smear Testi ve Rahim Ağzı Kanseri Taraması

Rahim ağzı (serviks) kanseri çoğunlukla otuzlu ve ellili yaşlar arasında görülür; altmış yaşın üzerindeki kadınlarda da azımsanmayacak sıklıkta karşımıza çıkar. Dünya Sağlık Örgütü bu hastalığı önlenebilir ve ortadan kaldırılabilir kanserler arasında sayar. Bunun nedeni açıktır: nedeni büyük ölçüde bilinen ve düzenli taramayla erken dönemde yakalanabilen bir hastalıktır. Smear testi de bu taramanın temel adımıdır.

HPV ile İlişkisi Nedir?

Rahim ağzı kanseri, rahim ağzındaki sağlıklı hücrelerin genetik yapısında zamanla biriken değişiklikler sonucu ortaya çıkar. En önemli nedeni insan papilloma virüsüdür (HPV); özellikle HPV 16 ve HPV 18 tipleri risk taşır. Sigara kullanımı, bağışıklık sistemini zayıflatan HIV ve AIDS gibi durumlar, cinsel ilişkiye çok erken yaşta başlanması, erken yaşta doğum ve genetik yatkınlık riski artırabilen diğer başlıklardır.

Tarama Neden Bu Kadar Değerli?

Rahim ağzı kanserine giden yol tek adımda ilerlemez. Önce hücrelerde CIN 1, CIN 2 ve CIN 3 olarak adlandırılan öncü değişiklikler görülür; hiçbir tedavi almayan kişilerde ileri evreye dönüşüm yıllar içinde gerçekleşir. Bu değişikliklerin bir bölümü kendiliğinden gerileyebilir ve gerileme olasılığı lezyonun derecesi arttıkça azalır. Rahim ağzının muayenede doğrudan görülebilmesi, smear ve HPV testleriyle taranabilmesi; hastalığın kanser aşamasına gelmeden fark edilmesini sağlar. Biyopside saptanan öncü lezyonlar LEEP ya da konizasyon gibi işlemlerle, rahim ağzının bir bölümü çıkarılarak tedavi edilebilir. Erken evrelerde rahmin alınması gerekmez; bu işlemlerin ardından gebelik ve doğum mümkün olabilir.

Smear Testi Nasıl Uygulanır?

Testte rahim ağzı yüzeyinden alınan hücreler laboratuvarda incelenir. Amaç kanser tanısı koymak değil, henüz şikâyet ortaya çıkmadan hücre düzeyindeki değişiklikleri yakalamaktır. İşlem ayaktan yapılır, birkaç dakika sürer ve genellikle ağrı vermez. Anormal bir sonuç tek başına kanser anlamına gelmez; kolposkopi gibi ileri incelemelerin gerekli olduğunu gösterir. Tarama aralığı yaşa ve HPV testinin birlikte yapılıp yapılmadığına göre değişir; size uygun takvim muayenede belirlenir.

Rahim Ağzı Kanserinin Evreleri

Tanı konulduğunda hastalığın yayılımı evrelerle tanımlanır:

• Evre 0: anormal hücreler yalnızca rahim ağzının en iç tabakasındadır; karsinoma in situ olarak da adlandırılır.
• Evre I: kanser hücreleri rahim ağzı ile sınırlıdır.
• Evre II: hastalık rahim ağzının dışına, vajinanın üst bölümüne ve rahim çevresindeki dokulara ilerlemiş olabilir.
• Evre III: kanser vajinanın alt bölümüne ya da pelvik duvara yayılmış, üreterleri etkileyerek böbreklerde genişlemeye yol açmış olabilir.
• Evre IV: hastalık mesane, rektum ya da vücudun uzak bölgelerine ulaşmıştır.

Rahmin farklı bölümlerinden farklı kanserler gelişir: rahim ağzından serviks kanseri, rahim kas dokusundan sarkom, rahim iç zarından endometrium kanseri. Bu hastalıkların davranışı, tekrarlama oranı ve tedavisi birbirinden ayrılır. Serviks kanseri önlenebilir bir grupta yer alsa da ciddiye alınması gereken bir hastalıktır; düzenli tarama bu nedenle ertelenmemelidir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için mutlaka bir hekime başvurunuz.