Polikistik Over Sendromu (PCOS) Tedavisi

Polikistik Over Sendromu Nedir?

Polikistik over sendromu, yumurtalıklarda çok sayıda küçük ve iyi huylu kistin bulunmasıyla seyreden hormonal bir tablodur. Kendisini çoğunlukla adet düzensizliği ile belli eder; buna kilo artışı, vücutta belirginleşen tüylenme ve sivilcelenme gibi şikâyetler eşlik edebilir.

Yumurtalıklardaki kistler nedeniyle yumurtlama düzeni bozulduğu için, bu tabloya sahip kadınlarda çocuk sahibi olamama sorunu sık görülür. Hormonal dengenin bozulması tüylenme ve sivilce oluşumuna yol açar; dış görünüşü ve yaşam kalitesini etkileyerek psikolojik zorlanmaya neden olabilir.

Belirtileri Nelerdir?

En yaygın belirti adet düzensizliğidir. Özellikle 13-19 yaş aralığındaki genç kızlarda tablo, ilk adetten sonra aşırı kıllanma ve sivilcelenme ile başlayabilir. Sık bildirilen diğer belirtiler şunlardır:

• Adet döngüleri arasında kanama,
• Yüz ve sırtta sivilcelenme,
• Göğüslerde büyüme, küçülme ve hassasiyet.

Neden Gelişir?

Nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir. Ailesinde benzer öykü bulunanlarda risk daha yüksektir. Obezite, insülin direnci ve bunlara eşlik eden hormon dengesizlikleri tabloyu tetikleyebilir. Tarım ilaçları, BPA ve dioksin gibi bazı kimyasal maddelere maruz kalmanın da etkili olabileceği öne sürülmektedir.

Tedavi Nasıl Planlanır?

Tedavi kişiye özeldir. Önce hormon testleri, kan testleri ve görüntüleme yöntemleriyle ayrıntılı bir değerlendirme yapılır. Ardından iki temel yaklaşımdan biri gündeme gelir:

• Yumurtlamayı baskılayan tedavi: yeni kist oluşumunu önlemeyi hedefler.
• Yumurtlamayı düzenleyen tedavi: foliküllerin sağlıklı biçimde çatlamasını ve kist oluşmamasını amaçlar.

Hangi yolun izleneceği, hekimin değerlendirmesi ve hastanın beklentileri birlikte gözetilerek seçilir. Tabloya eşlik eden başka rahatsızlıklar varsa onların tedavisi de sürece dahil edilir.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tablo ele alınmadığında günlük yaşam olumsuz etkilenir; kalp-damar ve endokrin hastalıklarına yakalanma riski artabilir. Uzun vadede karaciğer yağlanması, diyabet, hipertansiyon, metabolik sendrom, kısırlık, depresyon, anksiyete ve uyku apnesi gibi sorunlar tabloya eşlik edebilir. Bu nedenle şikâyetlerin ihmal edilmemesi ve düzenli izlem önemlidir.

Günlük Yaşamda Nelere Dikkat Edilmeli?

Bu tabloda izlem yalnızca ilaç tedavisinden ibaret değildir. Obezite ve insülin direnci tabloyu tetikleyebilen başlıklar arasında sayıldığı için kilo yönetimi ve düzenli hareket, planın doğal bir parçasıdır. Adet düzenindeki değişikliklerin, tüylenme ve sivilcelenmenin seyrini not etmek kontrollerde işe yarar; böylece tedaviye verilen yanıt daha net değerlendirilebilir.

Ne Zaman Başvurmalı?

Adet döngüsünün sürekli düzensiz seyretmesi, üç aydan uzun süre adet görülmemesi, hızla belirginleşen tüylenme ve sivilcelenme ya da gebe kalmakta güçlük yaşanması durumunda değerlendirme ertelenmemelidir. Tablo genç yaşta başlayabildiğinden, ilk adetten sonra belirginleşen şikâyetlerde de hekime başvurmak doğru olur.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için mutlaka bir hekime başvurunuz.